TUSSEN SCHILDERSEZEL EN AARDEWERK

Overzichtsexpositie van werken van Guill. Serpenti (1906 – 1982)

Wanneer: 11 maart tot 28 mei 2012
Titel: TUSSEN SCHILDERSEZEL EN AARDEWERK
Waar: Museum Land van Valkenburg
Categorie: Expositie
                                                                                                                                                   
Van 11 maart tot 28 mei 2012 houdt Museum Land van Valkenburg een overzichtsexpositie van de Maastrichtse kunstschilder en ontwerper  Guill. Serpenti (1906 – 1982). De expositie omvat zowel een vijftigtal schilderijen en tekeningen als (originele) ontwerpen en voorbeelden van keramiek en gebruiksaardewerk die hij maakte in dienst van de Maastrichtse aardewerkindustrie Sphinx. Zijn onderwerpen als vrij kunstenaar omvatten stillevens (vooral bloemen) en portretten, en stadsgezichten en landschappen van Maastricht, Zuid-Limburg, Frankrijk en Italië. Serpenti behoort tot de gematigd expressionisten.

Opleiding

Guill Serpenti was goed twaalf jaar toen hij met zijn vader meeging naar de Ceramique , waar deze als aardewerkschilder werkte. Wat later kon hij in de Sphinx als leerling-schilder bij Edmond Bellefroid beginnen. Ondanks lange werkdagen volgde hij in de avonduren en op de zaterdagmiddagen cursussen aan de Middelbare Kunstnijverheidsschool bij Henri Jonas, Jos Postmes, Paul Windhausen en Charles Vos. Daarnaast kreeg hij nog privélessen bij Edmond Bellefroid. 

Van leerling tot leermeester

Guill. Serpenti werd in1948 benoemd tot hoofd van de afdeling handschilders bij Sphinx en kreeg opdracht een schildersatelier op te zetten. Van leerling was hij zelf leermeester geworden. Hij droeg zorg voor de opleiding van decorateurs en ontwerpers, waaronder Charles Eyck, die hij het vak van aardewerk schilderen bijbracht. Met Charles Eyck onderhield Serpenti een vriendschapsband. In een condoleancebrief schrijft Charles Eyck op 24 juni 1982: (…) "Al die jaren dat ik hem heb leren kennen - vooral op de fabriek, waar ik dankbare lessen van hem kreeg - en ook als collega, hadden we goede verwachtingen van hem. Hij was een eerlijk schilder, die trouw bleef aan zichzelf en vanuit dat opzicht heel goede dingen creëerde. Met zijn werk heeft hij veel mensen gelukkig gemaakt. Dat is een In Memoriam waartoe alleen kunstenaars in staat zijn".

Sphinx als broodheer

Het leven is voor Guill Serpenti altijd een compromis geweest tussen werken in opdracht en schilderen als vrij kunstenaar. Bijna vijftig jaar is hij verbonden geweest aan de aardewerkindustrie Sphinx. “Hij had echter zijn hele leven alleen maar willen schilderen, schilderen, schilderen,” zegt zijn dochter, de celliste Gemma Serpenti, getrouwd met beeldhouwer Appie Drielsma. Als weduwnaar met drie kinderen, later hertrouwd met beeldhouwster Gertha Jongen, met wie hij nog twee kinderen kreeg, woog de verantwoordelijkheid voor zijn gezin zwaar. Steeds weer was er de overweging tussen blijven werken in de Sphinx of zich wijden aan de schilderkunst.  Plichtsgetrouw kon hij de gedachte niet verdragen dat zijn jongere vrouw zonder voldoende inkomen met de kinderen zou achterblijven. De directie gaf hem enkele malen de ruimte om te gaan schilderen in Frankrijk en Italië. Zo vond hij een compromis tussen het vrije kunstenaarsleven en zijn bestaan als ontwerper bij de Sphinx, waarmee hij zijn brood kon verdienen.

Zijn vrouw Gertha

Bij de expositie zijn tevens sculpturen en bronzen te zien van Gertha Serpenti-Jongen (1920-2002), die de carrière van haar man als vrij kunstenaar altijd krachtig heeft gesteund. Gertha Serpenti bleek zelf ook veel talent te hebben. Ze heeft bij Albert Meertens op de Kunstnijverheidsschool / Stadsacademie het beeldhouwvak geleerd, en studeerde vervolgens aan de Jan van Eyck Academie bij prof. Frederico Carasso.

Bijzondere opdrachten

Voor het koninklijk huis ontwierp hij een servies en kalligrafeerde het programma bij het huwelijk van Prinses Juliana en Prins Bernhard. Voor de Mastreechter Staar ontwierp hij in 1948 het vaandel, dat nog steeds wordt gebruikt.

Boerenbont

De naam van ontwerper Guill. Serpenti is verbonden met sommige versies van het aloude Boerenbont-servies: patroon 15 en 15a. Hij kreeg opdracht het ontwerp een beetje aan te passen,  zodat het sneller met de hand geschilderd kon worden. Een aantal decors en originele ontwerpen– afkomstig uit de Sphinx-collectie in het Centre Ceramique en het Limburgs Museum in Venlo – is tijdens de tentoonstelling in Valkenburg te zien. Boerenbont-aardewerk is een tijdloos ontwerp en nog steeds een geliefd item bij verzamelaars van Maastrichts aardewerk.

Karakter en maatschappelijk engagement

Zijn dochter, Gemma Serpenti, typeert haar vader als een kleurrijk en emotioneel man, een levensgenieter met veel gevoel voor humor. Maar ook een eigengereid kunstenaar met het hart op de tong. Serpenti voelde zich in zijn werk bij Sphinx maatschappelijk geëngageerd. De 'milde rode Serpenti' heeft dat in 1948 tot uiting gebracht in een levensgroot portret van een Maastrichts proletarisch arbeiderstype. “Mijn vader heeft tekeningen en etsen gemaakt van arme arbeiders en hun gezinnen. Hij trok zich hun situatie zowel in Maastricht als elders vreselijk aan. Zelf kwam hij ook uit een eenvoudig milieu; dat heeft hij nooit verloochend," zegt Gemma Serpenti, "al is cultuur altijd als een vast onderdeel van de opvoeding beschouwd."

Stadsfiguur en ereburger van Maastricht

Gepassioneerd schilderde hij landschappen en legde het zonlicht vast, zowel in Parijs met zijn bruggen als in Frankrijk en Italië met zijn heuvels en dalen. In stillevens liet hij de bloemen in al hun kleuren stralen, en van het Zuid-Limburgse heuvelland toonde hij de  overweldigende bloesempracht. Maar naast dit alles was Guill. Serpenti vooral verbonden met Maastricht. Hij zwierf er graag rond met zijn schetsboek, en legde stadse taferelen vast. Hij hield van zijn stad, en de stad hield van hem. Maastricht heeft hem geëerd. Hij verkreeg het ereburgerschap van de stad, en de straat ‘Serpentilunet’ in de Maastrichtse wijk Ceramique is naar hem vernoemd.

www.museumlandvanvalkenburg.nl

Openingstijden:
dinsdag t/m vrijdag 11-17u
za/zo 13-17u
1e paasdag 8 april, 1e pinksterdag 27 mei gesloten
2e paasdag 9 april, hemelvaartsdag 17 mei, 2e pinksterdag 28 mei geopend

Entree
€ 4,00 pp
Jongeren t/m 15 jaar gratis
Museumkaart of icomkaart gratis toegang